zaterdag 12 maart 2022

Broeien aan de Schelde

BERICHTEN VAN HET JUBILEUMJAAR BALLUSTRADA 1987-2022

Het broeien en anderszins woelen aan en naar aanleiding van de Schelde was het thema van de tweede editie van Ballustrada waaraan ik meewerkte: het befaamde Scheldenummer (1990 nr. 1), naar mijn smaak een van de aardigste thema-uitgaven die Ballustrada ooit maakte. Het tegenwoordig wel zeer antiquarisch aandoende zetsel was dan ook vrij bleek; als je het nummer raadpleegt op tijdschriftenbankzeeland.nl dien je het beeld enkele keren te vergroten om de teksten normaal te kunnen lezen. Al tijdens de presentatie van het nummer mompelden sommige aanwezigen over het iele lettertje, lezen we in de PZC van 12 april 1990.

Teksten van obligate medewerkers uit het Zuidwesten aan deze uitgave: Johanna Kruit, Kees Slager (‘wast zijn handen in onschuld bij de bron’), Meindert Inderwisch, Joop Dam (‘eb vloed/eb vloed/eb vloed’), Wim Hofman, Neeltje Zoetje Jobse, Laurens Geerse (‘met Trix erheen en op Iréén terug’) en ga maar door. Freek de Jonge was blijkens het voorwoord waaruit ik deze gegevens put weer een boek aan het schrijven, gesitueerd in Goes. Hij werkte dus niet aan dit nummer mee, maar beloofde Ballustrada de primeur van zijn boek. De in die dagen nog oppermachtige post moet zijn inzending kwijt hebben gemaakt, want de beloofde voorpublicatie is nimmer op de redactie gearriveerd. Mijn door herinneringen aan de winter van 1962/63 gekleurde bijdrage aan het Scheldenummer heette ‘De Russen’: vier Iwans uit het Rode Leger kwamen terecht in mijn geboortedorp Zaamslag en dat zorgde voor magisch-realistische verschieten, want het verleden is het meest intieme vreemde land dat wij kennen.

Fragment uit: "Broeien aan de Schelde" (Jan J.B. Kuipers) in het jubileumnummer.

Neem nu een abonnement of bestel het jubileumnummer!

Los dubbelnummer € 12,50 | Abonnement € 20,00, 4 nummers inclusief porto
Bankrekening NL35 ABNA 049 92 02 864 t.n.v. Stichting Zeeuws Licht

Redactie: André van der Veeke, Jan J.B. Kuipers, Johan Everaers
Vaste medewerkers: Kees Klok, Paul van Leeuwenkamp, Thom Schrijer, Jos Rouw (webzaken)
Vormgeving: Ko de Jonge

Contact: avdveeke@zeelandnet.nl

zaterdag 5 maart 2022

Schrijver Gert Kuipers overleden

Vrijdag 4 maart overleed in zijn woonplaats Vlissingen de schrijver Gert Kuipers (1950). Korte verhalen van zijn hand verschenen regelmatig in Ballustrada.

Met zijn broer Jan publiceerde hij in het SF- en fantasygenre enkele romans en tientallen verhalen. In 1983 wonnen ze daarmee de Nederlands-Belgische King Kong Award. Ook publiceerde Kuipers met zijn broer de bundel Echografie (Liverse, 2017) over hun Zeeuws-Vlaamse en Walcherse jeugd, en het Zeeuwse non-fictieboek Hannelore. Kind van een Duitse moeder in oorlogstijd 1940-1947 (Den Boer/De Ruiter 2010). Gert P. Kuipers was de initiator van de absurdistische webkrant Breezandsche Courant (2002-2012) en regisseur van Breezandsche berichten (CTV 2013).

Foto H.M.D. Dekker

zondag 30 januari 2022

BALLUSTRADA en de 'Zeeusche Nachtegael'

BERICHTEN VAN HET JUBILEUMJAAR BALLUSTRADA 2022

Najaar 1986: oprichtingsplannen voor Ballustrada in Terneuzen. Er bestond in die tijd een al literair blad in Zeeuws-Vlaanderen. Oogschaduw heette dit gestencilde periodiekje en boekhandelaar Robby Bellemans verspreidde het.

De initiatiefnemers van Ballustrada hadden een ander concept voor ogen: drukwerk, interviews, spraakmakend proza en luidruchtige poëzie (Maximalen). De eerste jaargang kwam uit op A-4 formaat. De gemiddelde omvang bedroeg twintig pagina’s, maar die beperking werd gecompenseerd door een uitgesneden venster in de kaft, waarachter een foto van Johan Klein of een mail-art kaart van Jan Verschoore opdook. Wat de eerste vier uitgaven verder boden, valt na te gaan in het hart van het jubileumnummer (2021, dubbelnr. 3 en 4).

Vanaf het eerste nummer was de columnist Minor actief onder de kop Ballustrada Optima Forma. Hij rekende meteen af met concurrent Robby Bellemans: ‘Ik dacht dat mijn zwangere grootmoeder eraan kwam, maar nee, het was Bobby Rellemans.’ Intrigerend was ook de vermelding op de titelpagina: Ballustrada, waarin opgenomen de Zeeusche Nachtegael. De Nachtegael was immers in 1623 door Cats opgericht. Toch kwamen er regelmatig vragen in de trant van: lukt dat een beetje die samenwerking met dat andere blad, die Zeeusche Nachtegael?

Ontleend aan: 'Ballustrada door de eeuwen heen' (André van der Veeke) in het jubileumnummer.

Neem nu een abonnement of bestel het jubileumnummer!

maandag 29 november 2021

Literaire branding

35 jaar BALLUSTRADA vandaag in de PZC:

Neem nu een abonnement!

woensdag 24 november 2021

BALLUSTRADA 'tot het einde der tijden'

BALLUSTRADA 35 jaar

“Wees gewaarschuwd! Ballustrada heeft besloten door te gaan tot het einde der tijden.”

Even overwogen wij, de redactie van literair periodiek Ballustrada, om het ‘laatste exemplaar’ van onze kakelverse jubileumuitgave Ballustrada 35 jaar aan de Commissaris van de Koning in Zeeland aan te bieden. Een ZERO-exemplaar moest dat zijn, zonder tekst of beeld. Om te onderstrepen dat de steun van de overheid ook ZERO was. Immers: tien jaar geleden kreeg de redactie het rode licht van de Provincie. Van de ene op de andere dag stopte de subsidie volledig.

We hebben van deze actie afgezien. Te veel moeite voor te dikke huiden. Bovendien heeft Ballustrada de provinciale overheid helemaal niet nodig, hetgeen wel uitzonderlijk mag heten voor organisaties en tijdschriften op het gebied van literatuur en de kunsten. Dankzij de steun van onze abonnees, de Vrienden van Ballustrada en acties van solidaire kunstenaars konden we tot dusver overleven. Eén recent voorbeeld van die solidaire acties is een recente PZC-column van Wim Hofman. Hij spreekt hierin zijn grote waardering uit voor ons blad, waaraan hij trouwens vrijwel vanaf het begin regelmatig meewerkte. Ook aan het nieuwe, dubbele jubileumnummer.

De gemiddelde levensduur van een literair tijdschrift wordt meestal in dagen en niet in jaren uitgedrukt. Des te opmerkelijker is het, dat Ballustrada het al 35 jaar volhoudt. Waarbij nog aangetekend moet, dat de redactie nooit de luxe gekend heeft van een vaste uitgever.

Hoe we toch konden overleven? Behalve aan de steun van lezers en medewerkers (altijd belangeloos) is dat te danken aan het dwarse karakter van het tijdschrift, dat al sinds de aanvang garant staat voor eigenzinnige literaire en politiek-maatschappelijke opvattingen. De redactie heeft altijd min of meer als anarchistisch collectief gefunctioneerd: taakgericht en in vrijheid. De minimale eis was en is dat een redacteur bezeten van literatuur moet zijn.

Het jubileumnummer

Expositie op papier
Werd het vorige jubileum nog groots gevierd in voorheen de Zeeuwse Bibliotheek met talrijke optredens, voldoende drank en afsluitend een literaire maaltijd, anno 2021 liggen de zaken anders. Ook bij ons gooide corona roet in het eten. We hebben daarom al in een vroeg stadium besloten af te zien van een presentatie of expositie.

Of liever gezegd: we kozen nadrukkelijk voor een expositie op papier. Maar deden we dat tijdens de andere jubilea ook al niet? Nee, niet zoals deze keer. Voor het eerst in ons bestaan hebben we ons namelijk gebogen over ons eigen verleden. We kregen daarbij wel hulp van talloze bevriende scribenten.

Geschiedenis Ballustrada
De lezer hoeft geen droge opsomming van feiten te verwachten. De feestelijke uitgave omvat een mix van hilarische anekdotes, relevante literaire onderwerpen en onvermijdelijke complimenten. Maar er is meer. In het hart van het blad is zelfs sprake van een heuse wederopstanding. Uit de eerste jaargang is een compilatie samengesteld van relevante gedichten, artikelen en mail-art bijdragen. Daarbij viel op hoe idealistisch en bevlogen we toen al waren, maar ook: hoe venijnig. Om de terugblik compleet te maken is zelfs de originele centerfold aanwezig die beeldend kunstenaar Jan Verschoore destijds maakte, zij het op een iets kleiner formaat.

Feesten op papier en daarna?

We vieren deze keer dus ons feestje op papier. Meer dan honderd bladzijden lang. Het voordeel daarvan is dat iedereen het mee kan vieren. Ook het aantal medewerkers is opmerkelijk in dit nummer. We zijn iedereen erg dankbaar die Ballustrada heeft gesteund bij de belangrijke taak om het schrijven en lezen te bevorderen.

Wat de toekomst betreft: de redactie koestert al heel wat plannen voor de komende 35 jaar. Wees gewaarschuwd! Ballustrada heeft besloten door te gaan tot het einde der tijden.

22 november 2021
Redactie Ballustrada: André van der Veeke, Jan J.B. Kuipers, Johan Everaers, Ko de Jonge.

(foto H.M.D. Dekker)

Neem nu een abonnement!

zaterdag 13 november 2021

ELKE DAG HETZELFDE?

Ooit meldden wij in het medewerkersrubriekje van Ballustrada over Wim Hofman: “(…) is beeldend kunstenaar, kinderboekenschrijver, columnist van de Provinciale Zeeuwse Courant, prijswinnaar en dichter. Ook toondichter: hij zette zich eens aan de piano en bracht op de regionale tv het lied ‘Elke dag hetzelfde’, waarvan de gehele tekst luidde: ‘Elke dag hetzelfde’.”

Sinds Wim Hofman onlangs de Zeeuwse Boekenprijs 2021 in de wacht sleepte, lijkt bovenstaande ook op te gaan voor zijn accumulatie van prijzen. Welke heeft hij (gefeliciteerd trouwens, Wim) nog niet gewonnen? In het jubileumnummer van Ballustrada (35 jaar!) wijdde hij trouwens een beschouwing aan de naam van het blad, en op 12 november jongstleden in zijn PZC-rubriek een korte aan het blad zelf.

Nu ziet u het zelf!

Neem nu een abonnement!

dinsdag 9 november 2021

Jubileumnummer 35 jaar BALLUSTRADA

Jazeker: het zevende jubileum van Ballustrada! Een heilig getal en daarom kijken we in deze feestelijke uitgave, die half november verschijnt, voor het eerst eens echt terug. Niet volledig, we zijn geen engelen. Wel durven we het aan om het verleden in het hart van ons blad daadwerkelijk een plek te geven. U krijgt fragmenten van een zeer prille Ballustrada (de eerste jaargang) voorgeschoteld. Hoe naïef en vol hoop waren we toen en overigens ook: hoe venijnig al. De reguliere inhoud en de meeste vaste rubrieken moet u deze keer missen. Daar staat heel wat tegenover.

Zoals een uitgebreide terugblik door André van der Veeke. Johan Everaers vroeg voor de rubriek Taal Ver Taal aan een tiental vertalers hoe zij denken over het plaatsen van de oorspronkelijke tekst bij de vertaling. Jan J.B. Kuipers kijkt zelfs twee keer terug en oud-redacteur Theo Raats memoreert zijn bemoeienissen met het spraakmakende themanummer over dichter Hans Verhagen.

Daarnaast evalueren tal van vaste of minder vaste medewerkers hun band met Ballustrada, halen herinneringen op, schetsen karakter en functie van ons tijdschrift. Bert Bevers belicht ons geboortejaar. Hendrik Carette noemt onze uitgave Licht Zeeuws een juweel flonkerend in Zeeuws Licht. San Bos onthult nogal Geheime Correspondentie met de redactie, Y. Né openbaart een geografische duiding, naast de literaire roeping van de Nieuwe Nachtegaal. Wouter Noordewier bromt vanuit het hiernamaals, Job Degenaar hanteert de loftrompet, Kees Klok benadrukt de Zeeuws-Dordtse vriendschap. Wim Hofman geeft uitleg over onze middeleeuwen vol stencil- en nietwerk, terwijl Tijs van Bragt zich herinnert dat Ballustrada hem hielp zijn weg in de poëziewereld te vinden en Maria Timiaan/Marloes Matthijssen de schemergebieden exploreert.

Ook Emma Crebolder hoort weer de Zeeusche Nagtegael. Jabik Veenbaas vindt Ballustrada fris en onafhankelijk, Thom Schrijer analyseert een aantal gedichten uit het blad. Hans Overvliet belicht de historische kunstveiling ten behoeve van Ballustrada. Jos Rouw erkent dat de 'Rolling Stones van de literatuur in Zeeland' hem mede literair vormden. Intussen kan Will van Broekhoven zijn gezicht niet meer laten zien in de Sinjorenstad dankzij zijn bijdragen aan ons tijdschrift. Paul van der Velde herhaalt zichzelf om de feestvreugde te verhogen, Paul van Leeuwenkamp ontmoette
overal collega-Ballustradianen.

Rogier de Jong schreef als enige een lofdicht op het blad. Ko de Jonge en Jan Verschoore drukken ook deze keer hun stempel, soms letterlijk. En Minor en Wim van Til en …? Ongetwijfeld en traditiegetrouw vergeten we belangrijke bijdragen te vermelden. Excuus daarvoor, het was niet met opzet. We zijn immers al hard aan het denken over het veertig jarig jubileum.

Neem nu een abonnement!