vrijdag 21 juni 2024

De Tijdgeest en het Beletselteken

1951? Wat heeft dat in vredesnaam te maken met de Tijdgeest, het thema van de volgende Ballustrada (najaarsnummer)? En hoe zit het met de zwartkwast als witkwast, het beletselteken, glasvezel, de martelgang door het labyrint van Tante Pos en de rol van de Man? Omtrent november, als het nieuwe dubbelnummer verschijnt, wordt het allemaal onthuld.







***

Neem nu een abonnement of bestel het nieuwe nummer!




Los dubbelnummer € 12,50 | Abonnement € 20,00, 4 nummers inclusief porto
Bankrekening NL35 ABNA 049 92 02 864 t.n.v. Stichting Zeeuws Licht


Redactie: André van der Veeke, Jan J.B. Kuipers, Johan Everaers
Vaste medewerkers: Kees Klok, Paul van Leeuwenkamp, Thom Schrijer, Jos Rouw (webzaken)

Vormgeving: Ko de Jonge

Contact: avdveeke@zeelandnet.nl







donderdag 30 mei 2024

Tijd voor geschriften: BALLUSTRADA

Vaste Ballustrada-medewerker Paul van Leeuwenkamp berichtte in het jongste nummer van het tijdschrift Fantastische Vertellingen uitgebreid over Ballustrada. Dat deed hij in aflevering 7  van zijn rubriek 'Tijd voor geschriften' (pag. 24-34, over Ballustrada pag. 32-34).


Aanleiding om Ballustrada, toch een algemeen literair blad, in dit overzicht van periodieken op het gebied van fantastische literatuur op te nemen: 'Ballustrada is er nog steeds, en het tijdschrift biedt nog steeds ruimte aan álle vormen van literatuur, waaronder ook sciencefiction, fantasy en horror.'

 

Omslag FV nr. 70

Traditionele SF en fantasy zullen we doorgaans weinig in het blad aantreffen, wel literaire fantastiek, slipstream en beschouwend werk. Ook veel bekende auteurs uit het circuit van SF/F/H publiceren andersoortig werk in Ballustrada. Van Leeuwenkamp legt het allemaal uit in zijn rubriek. 

Kort geleden gaf ook Isabelle Plomteux op Fantasize veel aandacht aan Ballustrada.

Ballustrada-redacteur Jan Kuipers besteedt in hetzelfde nummer van Fantastische Vertellingen aandacht aan het mooie, maar kortstondige blad KREST  (1981) en aan een aflevering uit 1970 van Moksha, tijdschrift voor bewustzijnsverandering en drugs, naar aanleiding van zijn recente boek De vlucht naar boven. Tegenculturen in  Nederland in de jaren zestig en zeventig  (Walburg Pers, 2023).


*** Najaar 2024: dubbelnummer Ballustrada gewijd aan DE TIJDGEEST ***


***

Neem nu een abonnement of bestel het nieuwe nummer!




Los dubbelnummer € 12,50 | Abonnement € 20,00, 4 nummers inclusief porto
Bankrekening NL35 ABNA 049 92 02 864 t.n.v. Stichting Zeeuws Licht


Redactie: André van der Veeke, Jan J.B. Kuipers, Johan Everaers
Vaste medewerkers: Kees Klok, Paul van Leeuwenkamp, Thom Schrijer, Jos Rouw (webzaken)

Vormgeving: Ko de Jonge

Contact: avdveeke@zeelandnet.nl




dinsdag 28 mei 2024

In de voorhoede met Reymont

Ballustrada
heeft nooit gestreefd naar het volgen van de actualiteit in poëzie of proza. Het is dan ook puur toeval dat de rubriek Taal Ver Taal in nummer 1 en 2 van 2024 niet alleen aansluit bij de actualiteit met een vertaling door Willem G. Weststeijn van een verhaal van de Poolse schrijver Władisław Stanislaw Reymont (1867-1925), maar er zelfs op vooruitliep. 


Reymont is vooral bekend geworden door zijn vierdelige roman Cłlopi (1904-1909), die in Nederlandse vertaling verscheen als De boeren (1925-1927), waarvoor hij precies honderd jaar geleden, in 1924, de Nobelprijs kreeg. 
In de week na het verschijnen van het lentenummer van Ballustrada volgde in de Nederlandse bioscopen de première van The Peasants, gebaseerd op het boek van Reymont.




***

Neem nu een abonnement of bestel het nieuwe nummer!




Los dubbelnummer € 12,50 | Abonnement € 20,00, 4 nummers inclusief porto
Bankrekening NL35 ABNA 049 92 02 864 t.n.v. Stichting Zeeuws Licht


Redactie: André van der Veeke, Jan J.B. Kuipers, Johan Everaers
Vaste medewerkers: Kees Klok, Paul van Leeuwenkamp, Thom Schrijer, Jos Rouw (webzaken)

Vormgeving: Ko de Jonge

Contact: avdveeke@zeelandnet.nl

donderdag 18 april 2024

Koken, schaften en de grimmige actualiteit

Literair periodiek Ballustrada, geboren en getogen in Zeeland, sluit met zijn vers verschenen dubbele voorjaarsnummer aan op de actualiteit. Een flink aandeel van de opgenomen verhalen en poëzie heeft betrekking op streken en landen die wegens ingrijpende conflicten in het brandpunt van de belangstelling staan, zoals Oost-Europa en Israël en omgeving.


Zo is de rubriek Taal Ver Taal ingevuld door Willem M. Roggeman met vertaalde gedichten van de Israëlische dichteres Karen Alkalay-Gut. Beeldend kunstenaar Hans Overvliet heeft een zestal collages aan dit nummer toevertrouwd, die opgebouwd zijn uit bestaand beeldmateriaal dat naar alle hoeken van de wereld kan verwijzen, en waarbij de maker onder meer verwijst naar Aleppo.

Voor een tweede aflevering van Taal Ver Taal heeft Willem G. Weststeijn een verhaal vertaald van de legendarische Poolse schrijver Wladislas Reymont, waarin het antisemitisme van beschreven personages hoogtij viert. Honderd jaar geleden werd aan Reymont de Nobelprijs voor Literatuur toebedeeld. Ballustrada-redacteur Johan Everaers nodigde slavist Willem G. Weststeijn om die reden uit een vertaling te maken van een niet eerder in het Nederlands vertaald verhaal van Reymont, en zo maken de lezers van Ballustrada nu kennis met werk van deze auteur, die in 1924 tot zijn eigen verbazing bekendere schrijvers zoals Thomas Mann het nakijken gaf. 

Wladislaw genoot niet lang van zijn roem, want een jaar later al overleed hij. Ongeveer tegelijktijdig met het verschijnen van deze Ballustrada ging de op De Boeren van Reymont gebaseerde film in première in de Nederlandse bioscopen.

Het chapiter geweld en dwaalleer wordt in het voorjaarsnummer aangevuld met stukken van Everaers en Jan J.B. Kuipers waarover Napoleon en een hooggeplaatste Hitleradept hun schaduw werpen.

Ook de vaste rubriek Laaglandse Poëzie valt op, aflevering 33 alweer. De Antwerpse dichter Will van Broekhoven heeft als thema eten, lunchen, tafelen, vreten, dineren, koken, schaften gekozen. De lezer is gewaarschuwd. Lezing kan tot verregaande schranspartijen of hongerstaking leiden.

Het overige aantal deelnemende auteurs is ook deze keer weer legio, hun beknopte bio’s zijn gewoontegetrouw achterin het nummer te vinden.


Afscheid

Wat we bijzonder betreuren is dat we om gezondheidsredenen afscheid moesten nemen van de man die al 37 jaar de opmaak van ons blad verzorgt: Phocas Dekkers. Het was hem nooit te veel om de vormgeving die ons en met name Ko de Jonge voor ogen stond om te zetten in realiteit. 

Bescheiden als hij is, wilde Phocas nooit dat zijn naam werd vermeld. Bij deze is dat dan toch het geval. Hartelijk dank, Phocas. We zullen je vakmanschap en je kalme aanpak missen.




***

Neem nu een abonnement of bestel het nieuwe nummer!




Los dubbelnummer € 12,50 | Abonnement € 20,00, 4 nummers inclusief porto
Bankrekening NL35 ABNA 049 92 02 864 t.n.v. Stichting Zeeuws Licht


Redactie: André van der Veeke, Jan J.B. Kuipers, Johan Everaers
Vaste medewerkers: Kees Klok, Paul van Leeuwenkamp, Thom Schrijer, Jos Rouw (webzaken)

Vormgeving: Ko de Jonge

Contact: avdveeke@zeelandnet.nl

zaterdag 17 februari 2024

In mei een nieuw, dubbel voorjaarsnummer

Het dubbele voorjaarsnummer van Ballustrada wordt verwacht omstreeks mei. Naast vele andere medewerkers maken onderstaande auteurs en hun werken op geheel eigen wijze deel uit van het weefsel van deze editie, die wél en geen thema biedt. Hoe?  'O ja, natuurlijk,' kan iedereen straks begrijpend zeggen.


***

Neem nu een abonnement of bestel het nieuwe nummer!




Los dubbelnummer € 12,50 | Abonnement € 20,00, 4 nummers inclusief porto
Bankrekening NL35 ABNA 049 92 02 864 t.n.v. Stichting Zeeuws Licht


Redactie: André van der Veeke, Jan J.B. Kuipers, Johan Everaers
Vaste medewerkers: Kees Klok, Paul van Leeuwenkamp, Thom Schrijer, Jos Rouw (webzaken)
Vormgeving: Ko de Jonge

Contact: avdveeke@zeelandnet.nl

woensdag 27 december 2023

Verzen van verandering

Oktober 2007: we wandelen door het tamelijk haveloze Constanta aan de Zwarte Zee, op weg naar het Muzeul de Istorie Nationala. En daar, op het plein voor de ietwat grauwe, neoromaanse gevel van het museumgebouw, doemt ineens het beeld van Ovidius op, peinzend op ons neerziend vanaf zijn hoge sokkel. In 8 na Chr. verbande keizer Augustus deze dichter om nooit volmaakt opgehelderde redenen naar deze onaantrekkelijke buitenpost Tomi in het huidige Roemenië.

Ovidius’ hoofdwerk Metamorfosen (15 boeken, 250 verhalen) had hij toen al geschreven. De rij van vertalingen en commentaren is sinds de oudste gedrukte tekst uit 1471 onafzienbaar lang en het toverstafje van de dichter blijft maar zwaaien: in december 2023 verscheen Verzen van verandering. Een ode aan Ovidius van Joy Ruijmgaart (auteur) en Eliasse van Dijk (illustraties en omslagontwerp). Joy Ruijmgaart publiceerde al eerder poëzie en fantastisch getint werk in het blad Wonderwaan en diverse bundels.

 De Metamorfosen in één zin: ‘Over hoe lichamen ineens in iets nieuws zijn veranderd wil ik het hebben.’ Dit citaat op de achterflap is ontleend aan een recente vertaling door Harrie Geelen.

Verzen van veranderingen is wel bijzonder, omdat beide in 2006 geboren auteurs leerlingen zijn van 6Gym van het Comenius College in Hilversum. Hun uitgave van door Ovidius geïnspireerde gedichten en illustraties is het hoofdbestanddeel van een profielwerkstuk binnen deze opleiding.

Van de 250 onderwerpen van Ovidius selecteerden Ruijmgaart en Van Dijk er vijftien: ‘Soms vertellen wij een verhaal in een andere cadans en soms borduren wij voort op slechts één klein onderdeel’, aldus het voorwoord, en dat is een verfrissende aanpak. Het resultaat behelst toegankelijke en door het belichten van deelaspecten soms intrigerende gedichten rondom de overbekende, door talloze verwerkingen en herwerkingen tot culturele sjablonen gedevalueerde mythologische figuren. 

Een ‘Uitleg en verantwoording’ verschaft aan het eind wat informatie over de oorspronkelijke figuren, hun receptie door de auteurs, en natuurlijk de gedichten en illustraties.

‘Jouw mooi is niet letterlijk’, lezen we als eerste regel van ‘Medusa’ (pag. 41), ‘Zijn persoon scherp als scherven’, als eerste regel van het laatste kwintet van ‘Achilles’ (pag. 50). Dat zijn mooie vondsten, en niet de enige in Verzen van verandering. Ook de illustraties zijn doorgaans symbolisch en spitsvondig. In ‘Aktaion’, het laatste gedicht en naar mijn smaak een van de meest geslaagde, wordt het door de jager Aktaion gadegeslagen baden van Diana in de illustratie als vaas weergegeven (pag. 56).

‘Nu wordt hij verslonden door zijn honden, zijn zogenaamde zonde weggespoeld’, zegt de uitleg achterin. In dat ‘zogenaamde’ zien we misschien de uitwerking van de tijdgeest, als uitloper van een proces van profanatie dat al bij Ovidius en zijn tijdgenoten volop was ingezet. De oeroude mythen waren ‘verhalen’ geworden; entertainment in plaats van uitbeeldingen waarin de metafoor samenviel met de empirische realiteit, het symbool met het ‘ding’. Het verboden spieden van Aktaion zal ooit een inbreuk van het profane op het sacrale hebben weergegeven, een schokkende verbreking van het taboe; de jacht op en de dood van de jager een ritueel mensenoffer.

Dat zijn grimmige, archetypische achtergronden, waarbij het eigen ‘hier en nu’ waarin Joy Ruijmgaart sommige gedichten laat baden sterk afsteekt. ‘Dingen die ik voel als ik naar school fiets’, lezen we op pag. 12, en op pag. 13 ‘Voor school ben ik toch al te laat’ (beide in ‘Orpheus en ik’). Zo wordt de ‘eeuwige’ motievenkraam van de oude mythen geschakeld aan de al even onveranderlijke opeenvolging van levensfasen, die elk in hun overgang van de ene naar de andere óók een metamorfose inhouden.

JJBK

Verzen van verandering. Een ode aan Ovidius

Uitgave: ‎ JNR Publishing (6 december 2023)

Paperback, 72 pagina's

ISBN-10: ‎ 9493096165, ISBN-13: ‎ 978-9493096165

 ***

Neem nu een abonnement of bestel het nieuwe nummer!




Los dubbelnummer € 12,50 | Abonnement € 20,00, 4 nummers inclusief porto
Bankrekening NL35 ABNA 049 92 02 864 t.n.v. Stichting Zeeuws Licht


Redactie: André van der Veeke, Jan J.B. Kuipers, Johan Everaers
Vaste medewerkers: Kees Klok, Paul van Leeuwenkamp, Thom Schrijer, Jos Rouw (webzaken)
Vormgeving: Ko de Jonge

Contact: avdveeke@zeelandnet.nl

dinsdag 26 december 2023

De Maerlant Poëzieprijs 2024

De Maerlant Poëzieprijs is een initiatief van de Stichting Kunstspoor Noord-Beveland. De prijs is vernoemd naar de dichter Jacob van Maerlant (ca. 1235 – ca. 1300). In opdracht van ridder Nicolaas van Cats schreef hij Der Naturen Bloeme, zijn belangrijkste werk naast de ‘Spiegel Historiael’.

De Maerlant Poëzieprijs bestaat uit een geldbedrag van € 500. De prijs wordt eens in de drie jaar uitgereikt. Door de jury worden uit honderden inzendingen de twintig beste gedichten geselecteerd voor publicatie in een mooie bundel. Er zijn nu zes dichtbundels verschenen. In 2024 worden ook vijf gedichten geselecteerd die op Noord-Beveland in de openbare ruimte tentoongesteld gaan worden op gevels, bankjes enzovoorts.



De winnaar van de zevende Maerlant Poëzieprijs wordt bekendgemaakt in juni 2024 tijdens de Maerlant Poëzieavond.

De jury telt in 2024 zes leden:
• Co Woudsma, dichter
• Herman Leenders, dichter/schrijver
• Jacoline Vlaander, dichter/schrijver
• Jan JB Kuipers, dichter/schrijver (en redactielid Ballustrada)
• Raymond van der Ven, dichter
• Michael van Oostende, stadsdichter van Middelburg

Voorwaarden voor deelname
• Het thema ‘Roer’ moet het uitgangspunt zijn voor de in te zenden gedichten.

• Per inzender mag 1 gedicht in de Nederlandse taal worden ingezonden.

• Het gedicht moet uiterlijk 1 maart 2024 ingezonden worden.

• Het gedicht moet als bijlage in Word per e-mail verzonden worden naar: info@kunstspoor.nl

• Het e-mailbericht moet voorzien zijn van naam, adres en telefoonnummer, zodat u bereikbaar bent voor de prijsuitreiking.

• Kunstspoor anonimiseert de ingezonden gedichten en stuurt ze daarna door aan de jury. De jury weet niet wie de gedichten heeft geschreven.

• De inzender geeft toestemming voor eventuele publicatie in de uit te gevenbundel of in de openbare ruimte in Noord-Beveland, hier staat geen vergoeding tegenover.



Vragen?
Voor meer informatie kunt u terecht bij de voorzitter van Kunstspoor, Peter Bakker, telefoon: 06 23076293 Website: www.kunstspoor.nl

facebook: https://www.facebook.com/KunstspoorNoordBeveland

***

Neem nu een abonnement of bestel het nieuwe nummer!




Los dubbelnummer € 12,50 | Abonnement € 20,00, 4 nummers inclusief porto
Bankrekening NL35 ABNA 049 92 02 864 t.n.v. Stichting Zeeuws Licht


Redactie: André van der Veeke, Jan J.B. Kuipers, Johan Everaers
Vaste medewerkers: Kees Klok, Paul van Leeuwenkamp, Thom Schrijer, Jos Rouw (webzaken)
Vormgeving: Ko de Jonge

Contact: avdveeke@zeelandnet.nl