Ballustrada

maandag 19 oktober 2026

'Aan tafel' bij Omroep ZVL

VEERTIG JAAR BALLUSTRADA

Op 24 augustus jl. deed Ballustrada-redacteur Jan JB Kuipers een interview bij 'Aan tafel' van Omroep ZVL in Waterdunen (interv. door Gonnie de Ruiter), ter gelegenheid van het veertigjarig jubileum van het blad. Er werd onder meer aandacht besteed aan de eind 2025 overleden stichter André van der Veeke, teruggekeken op allerlei thema's en jubileumuitgaven - en vooruit geblikt naar de toekomst.

Eind september verscheen dit vraaggesprek ook op het YouTube-kanaal van deze omroep.

Hierbij de link naar het interview:

Neem nu een abonnement !

Los dubbelnummer € 12,50 | Abonnement € 22,00, 4 nummers inclusief porto
Bankrekening NL35 ABNA 049 92 02 864 t.n.v. Stichting Zeeuws Licht

Redactie: Jan J.B. Kuipers, Johan Everaers

Vaste medewerkers: Kees Klok, Paul van Leeuwenkamp, Jos Rouw (webzaken)

Contact: jjbkuipers[at]hotmail.com

vrijdag 21 augustus 2026

Veel belangstelling jubileumuitgave

Het jubileumnummer wegens het veertigjarig bestaan van BALLUSTRADA is door de 'achterban' gunstig ontvangen. De redactie ontving veel waarderende berichten, ook nieuwe abonnees hebben zich gemeld. De uitgave over 'Wat ik eigenlijk wilde zeggen' met herdenkingsdeel voor onze oprichter André van der Veeke is ook dankzij berichten in de pers en losse bestellingen vrijwel uitverkocht.

Redacteur Jan JB Kuipers was onder meer te gast bij het live radioprogramma 'Tafelgasten' van WFM96 (19 aug.). Zijn aangevraagde verzoeknummer bij het gesprek was 'I See The Rain' van The Marmalade (1967). Het werkte: na enkele maanden droogte en veel hitte regende het geregeld. BALLUSTRADA heeft ondanks zijn respectabele leeftijd kennelijk nog altijd een scherpe kijk op de toekomst.

Bekijk hier het interview op Omroep ZVL over 40 jaar BALLUSTRADA.

Neem nu een abonnement !

Los dubbelnummer € 12,50 | Abonnement € 22,00, 4 nummers inclusief porto
Bankrekening NL35 ABNA 049 92 02 864 t.n.v. Stichting Zeeuws Licht

Redactie: Jan J.B. Kuipers, Johan Everaers, Ko de Jonge.
Vaste medewerkers: Kees Klok, Paul van Leeuwenkamp, Thom Schrijer, Jos Rouw (webzaken)

Contact: jjbkuipers[at]hotmail.com

woensdag 29 juli 2026

Daar ligt-ie dan (al 40 jaar)

Hij ligt er: de dubbeldikke jubileumuitgave van het veertigjarige Ballustrada: 188 pagina’s vol verhalen, poëzie, essays en beeldende bijdragen, meer dan veertig medewerkers (want we konden nooit goed tellen bij Ballustrada) – voor elk jaar iets meer dan één. ‘Mag het ietsje meer zijn?’ was trouwens nooit een bezwaar bij ons. Verzending naar de abonnees en medewerkers volgt binnenkort.

De verschijning van het ‘monsternummer’, zoals wijlen André van der Veeke deze jubileumuitgave ter gelegenheid van veertig jaar Ballustrada graag noemde, wilde hij in elk geval meemaken, ondanks zijn steeds ernstiger falende gezondheid. Hij had zelfs al een thema voorgesteld: ‘Wat ik eigenlijk wilde zeggen’. Maar hij maakte het niet meer mee.

André overleed op 1 december vorig jaar en daarom heeft dit door Johan Everaers en Jan Kuipers geredigeerde ‘dubbele dubbelnummer’ twee thema’s: het door hem voorgestelde en een aan hem gewijd herdenkingsthema.

Dubbel & dubbel enz.

Het dubbele dubbelnummer

Het dubbelthema van dit dubbele dubbelnummer werkt óók dubbel: sommige auteurs hebben al of niet bij toeval – een factor waarbij ons blad al decennia garen spint – beide invalshoeken in hun bijdrage verwerkt, zoals u zult merken. Anderen hielden zich keurig aan één van beide thema’s of trokken zich er helemaal niets van aan. Foei!

We hopen onze lezers, onze abonnees en onze rotsvaste Vrienden enig plezier met deze aflevering te bereiden, hoewel het clair-obscur ervan levensgroot is. En mag Ballustrada nu ook eens met zijn tijd meegaan en aangaande dit begrip een beroep doen op AI? – ‘Het creëert dramatiek, diepte en volume door de nadruk te leggen op lichtinval en schaduw, vaak met een donkere achtergrond.’

Een donkere achtergrond, dat heeft het Elektrische Brein raak getroffen.

Ko de Jonge, onze man van het beeld.

Neem nu een abonnement of bestel het laatste nummer!

Contact: jjbkuipers[at]hotmail.com

donderdag 14 mei 2026

Bundel op basis poëziethema BALLUSTRADA

In het voorjaarsdubbelnummer van jaargang 2024 van Ballustrada verscheen een aflevering van de rubriek Laaglandse Poëzie met het thema ‘Gegeten en gedronken’. Onder redactie van Will van Broekhoven leverden zeventien dichters één gedicht aan. Velen, onder zie Aschwin van den Abeele, kregen de smaak te pakken en vonden het jammer dat het bleef bij een eenmalige publicatie.

Will en Aschwin stelden vervolgens de bundel Wat de pen schaft: gedichten over eten en drinken samen. Ron Frinks van Uitgeverij Leeuwenhof was bereid de bundel uit te geven.

Deze keer geen zeventien, maar negenentwintig Nederlandse en Vlaamse dichters, met elk twee gedichten. Enkele namen naast de beide samenstellers: Anna de Bruyckere, Annika Cannaerts, Maarten Embrechts, Dinie Sophie Fintelman, Y. Né, Roger Nupie en de Ballustrada-redacteuren Jan J.B. Kuipers en André van der Veeke (overl. dec. 2025).

76 pag., ISBN 9789493155329
Uitgave: Leeuwenhof, 2026

***

Omstreeks augustus verschijnt een 'dubbel dubbelnummer' van Ballustrada ter gelegenheid van het veertigjarig bestaan, met medewerking van meer dan veertig schrijvers, dichters en beeldend kunstenaars. Thema's: 'Wat ik eigenlijk wilde zeggen' en een herdenkingsdeel voor onze stichter André van der Veeke.

Neem nu een abonnement of bestel het laatste nummer!

Contact: jjbkuipers[at]hotmail.com

zaterdag 2 mei 2026

Afscheid van Willem G. Weststeijn

Zaterdag 2 mei - Vandaag vernam de redactie via een rouwadvertentie in NRC dat de bekende slavist Willem G. Weststeijn is overleden. De emeritus-hoogleraar Slavische letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam leverde zeer recent nog een bijdrage voor ons komende jubileumnummer, in de vorm van niet eerder in vertaling gepubliceerd proza van Velimir Chlebnikov.

Vanaf 2015 leverde Willem regelmatig vertalingen voor onze vaste rubriek Taal Ver Taal. Hij werd 82 jaar.

W.G. Weststeijn. Wikimedia Commons

Deze zomer verschijnt een 'dubbel dubbelnummer' van Ballustrada ter gelegenheid van het veertigjarig bestaan, met medewerking van meer dan veertig schrijvers, dichters en beeldend kunstenaars. Thema's: 'Wat ik eigenlijk wilde zeggen' en een herdenkingsdeel voor onze stichter André van der Veeke.

Neem nu een abonnement of bestel het laatste nummer!

Contact: jjbkuipers[at]hotmail.com

vrijdag 16 januari 2026

Dwangarbeider van de poëzie

In memoriam André van der Veeke (1947-2025)

11 jan 2026

door Rogier de Jong

Op 1 december 2025 bereikte mij en vele anderen het droeve bericht dat de Zeeuws-Vlaamse dichter André van der Veeke was overleden. Helemaal onverwacht kwam het nieuws niet: André tobde al jaren met zijn gezondheid en als je hem ernaar vroeg grapte hij dat hij negen levens verspeeld had.

* Deze column is met toestemming van de auteur en de meander-

redactie overgenomen van het literaire e-zine meander *

André van der Veeke was een belangrijke stem in de Zeeuwse poëziecanon en daarbuiten. Hij schreef eigenzinnige, sterke gedichten. In Middelburg, Vlissingen en Terneuzen is muurpoëzie van hem te vinden. Ook was hij medeoprichter van het literair periodiek Ballustrada – waarover zo meteen meer – en een cultuurcriticus die er geen doekjes om wond.

Ik mag mij gelukkig prijzen dat ik André heb gekend. Hij leverde een bijdrage aan de presentatie van mijn debuutbundel Memento en we droegen ook samen voor bij andere gelegenheden, waar zijn plankenkoorts steevast uitmondde in een uitstekende voordracht waarin de kwaliteit van zijn poëzie optimaal doorklonk.

André was een gedreven dichter, maar hij zwom ook tegen de stroom van genre- en andere conventies in. Zo maakte hij geen geheim van zijn aversie tegen wokeheid – als vriend van Israël en het Oude Volk kon hij het niet laten om je bij de koffie grijnzend een jodenkoek aan te bieden – en voerde hij op Facebook een niet aflatende strijd tegen de verloedering van de Nederlandse taal.

In zijn poëzie is van sarcasme en cultuurkritiek weinig te merken. Zijn verzen ademen een open en ruimhartige, om niet te zeggen barmhartige blik uit op zijn omgeving. De Westerschelde spoelt daardoorheen als een steeds terugkerend motief:

Scheldesuite

Slaafse golven, windstilte
Alsof de rivier op weg is naar
een krabbel van de baardige schepenschilder
Het uitschot van de vogelstand
krijst boven het geplette grijs

Tot er licht lekt uit het wolkendek
en een hogere graad van onbereikbaarheid
zich afzet op de stugge schepen
Kokend zilver voor de speculant
die nu voor anker gaat.

De liefde van André van der Veeke voor de dichtkunst ontstond niet spontaan. Volgens de herdenkingskaart die tijdens zijn afscheid werd uitgereikt, had hij aanvankelijk een enorme hekel aan poëzie: ‘erger dan een kerkdienst’. Maar na een bloemlezing uit zeven dichtbundels onder de titel Dwangarbeider van de poëzie – zie de bespreking van Maurice Broere in dit magazine – waren zijn faam en roeping gevestigd.

André werd in 2002 voor het eerst door een hartstilstand getroffen. Dichter en kunstbroeder van het eerste uur Jan J.B. Kuipers herinnert zich: ‘Theo Raats en ik zaten op hem te wachten in De Drvkkery, waar we een redactievergadering hadden gepland. Maar hij kwam niet… niets voor hem’.

André bleef na zijn herstel stug doordichten en trok zich weinig aan van wat de kritiek over zijn werk had te zeggen, of dat nu lovend was of afkeurend. Die onverstoorbare eigenzinnigheid hoorde bij zijn trotse karakter, mogelijk gevormd in de Rotterdamse arbeiderswijk waar hij was geboren.

Misschien kwam uit dezelfde trotse eigenzinnigheid het idee voort om in 1987 met een aantal kunstbroeders het literaire periodiek Ballustrada op te richten. Officieel een Zeeuws tijdschrift, officieus een literair podium waarop dichters uit ‘heel’ Nederland en Vlaanderen publiceren, en niet te vergeten kunstenaars die elkaar via de post kunstwerken toestuurden omdat zij de vercommercialisering van musea en kunstinstellingen niet vertrouwden: de zogenaamde ‘mail artists’.

Ballustrada was en is mede daarom nog steeds een dwars periodiek, eigenlijk meer een kunstwerk zélf dan een drager van kunst. Waarbij er overigens niet maar wat aan geklooid werd. ‘Al vroeg wist Van der Veeke’, schrijft dichter Job Degenaar in het vijfendertigjarige jubileumnummer, ‘zich omgeven door een vaste kern die voor stabiliteit en kwaliteit zorgde zoals Johan Everaers, Jan J.B. Kuipers, Theo Raats en vormgever Ko de Jonge’. In datzelfde jubileumnummer beschrijft André op zijn beurt hoe het in de beginjaren toch hilarisch kon misgaan. Onder het pseudoniem Minor had hij eens ‘flink willen uithalen’ naar die en gene. Helaas waren onder de column zijn initialen terechtgekomen. André: ‘Dat was lachen’.

Toen André nog enigszins vitaal was, ontmoetten we elkaar soms in dijkpaviljoen Westbeer in Terneuzen. Samen keken we dan naar de langsvarende bulkcarriers en het door hen veroorzaakte kielzog dat een schuimspoor veroorzaakte dat tegen het basalt klotste met een volgens André kenmerkend slurpend geluid:

Het beffen van basalt
(wat ze bij hoogwater horen)

Slurpen en slikken als in een bordeel voor reuzen
Of kalme holle slagen met boventonen

Het ruisen waar geen riet is, het afknijpen
Druppelen, dreinen, vloeibaar geroezemoes

Gorgelen, spuwen, klappen, sissen
Kotsen dat ze klotsen noemen

Spoelen, lekken, uitlopen, indalen:
het beffen van basalt

De Schelde als eeuwig ijkpunt voor zijn kunstenaarschap. Op één van die koffieochtenden nam André me mee naar de Terneuzense boulevard waar dichtregels van hem op een tegelplateau zijn vereeuwigd:

Waar het licht bijna
te zout is voor het oog

Die regels zijn inmiddels zo bekend dat je bijna zou vergeten dat ze uit een gedicht komen, ‘De oogst van de kust’:

Het verre geronk van de branding
in de Tienhonderd Polder

Boven graanoogsten
op kruispunten van land en lucht

Waar het licht bijna
te zout is voor het oog

De onzichtbare dorser
torent boven alles uit

Een spookrijder die zich
afkeert van de kust

Met vaste hand stuurt hij
zijn uren, zijn zomer brandt

Stof van augustus
moet brood worden

Spookrijden – André kon er zelf ook wat van met zijn antiwokeheid en cultuurkritiek. Onder die Rotterdamse branie school echter een opmerkzame dichter met een warm hart en een liefdevol oog voor zijn omgeving. Een omgeving die niet alleen maritiem en nautisch was, maar ook zijn kunstenaarsvrienden betrof en de mensen in zijn naaste, intieme kring, zo bleek bij zijn afscheid op 9 december.

Nu komt er nieuw jubileumnummer ‘Veertig jaar Ballustrada’ aan, waarvan een deel is toebedacht aan de nagedachtenis van André en een deel aan een nog door hem bedacht thema: ‘Wat ik nog wilde zeggen’. Vele nieuw- en oudgedienden onder wie schrijver dezes zullen hun goedbedoelde licht over dat thema laten schijnen. Of dat net zo raak en ontroerend zal zijn als de proloog van zijn laatste bundel, is natuurlijk de vraag, maar het is de inzet die telt en daaraan zal het vast niet ontbreken.

Wacht – wacht op me tot ik voorbij vaar
Je zal me niet zien, ik heb geen gezicht
geen gestalte van betekenis, ik ben een van
die internationale schimmen varend onder
willekeurige vlaggen en logo’s, fotografeer
mijn schip maar alsof het mijn lichaam is
en verspil daarna geen gedachte aan mij,
aan ons: The Flying Sailors of all rivers and seas.

Credits:

Reizigers voor alle richtingen (Uitgeverij ADZ, 2004)
Poldergeest (Uitgeverij Liverse, 2014)
Het schuimspoor van het onbereikbare (Uitgeverij Liverse, 2021)
Ballustrada jaargang 35, nummer 3-4 (Stichting Zeeuws Licht, 2021)

Neem nu een abonnement of bestel het laatste nummer!

Los dubbelnummer € 12,50 | Abonnement € 20,00, 4 nummers inclusief porto
Bankrekening NL35 ABNA 049 92 02 864 t.n.v. Stichting Zeeuws Licht

Redactie: Jan J.B. Kuipers, Johan Everaers, Ko de Jonge.
Vaste medewerkers: Kees Klok, Paul van Leeuwenkamp, Thom Schrijer, Jos Rouw (webzaken)

Contact: jjbkuipers[at]hotmail.com

zaterdag 3 januari 2026

Nieuwe bundel Paul van Leeuwenkamp

Aangestoken door Paul van Ostaijen en Lucebert begon vaste Ballustrada-medewerker Paul van Leeuwenkamp (1955) op de middelbare school poëzie te schrijven. Het leidde tot gedichten in diverse tijdschriften en verzamelbundels, die werden verzameld in drie persoonlijke bundels (1992, 1996, 2004).

Na 2004 richtte Van Leeuwenkamp zich meer op proza, maar er bleven ook gedichten komen, die onder andere verschenen in tijdschriften als Ballustrada, Meander en Schreef. Deze gedichten worden nu, samen met enkele oudere en eerder niet gepubliceerd werk, verzameld in Door de jaren, heen, waarin levendig wordt geworsteld met ons levenslange afscheid.

Tekst vervolgt onder de afbeelding.

Een gedicht uit de bundel:

Op de dijk

Hij herhaalt het
met steeds andere woorden
omdat men zich herhalen moet
in het laatste moment van onbegrip.

Dat licht verblindend van rechts-
boven schijnt, nevel daaronder grond
onzichtbaar maakt, de blauwe leegte
linksboven geen uitweg biedt,
dat slechts water rest.

Maar dat niemand zag hoe
in tegenlicht het zwartste gat
massief op je komt toe geraasd,
dat heeft hem nog het diepst geraakt.

Door de jaren, heen
Paul van Leeuwenkamp
Uitgeverij Liverse, Dordrecht, 2025
ISBN: 978 94 6493 936 1
€ 15,95

Paul van Leeuwenkamp (’s-Gravenhage, 1955) publiceerde drie gedichtenbundels (Brede gebaren, 1992; Als een huis, 1996; Krabbels op de krant, 2004) en drie verhalenbundels/romans (Plasmadromen, 2007; Voor de geboorte, 2014; Corresponderend, 2022). Zijn essaybundel Fantastische ontmoetingen (Quasis, 2024) over sciencefiction in Nederland en Vlaanderen, met 19 schrijversportretten, van Auke Hulst en Harry Mulisch tot Eddy C. Bertin en Jan J.B. Kuipers, kreeg veel waardering.

Zijn nieuwe gedichtenbundel Door de jaren, heen (Liverse) opent met gedachten aan zes dichters/redacteuren die bij zijn drie eerdere bundels betrokken waren: Julien Raasveld, Jean Severeijns, Theo Scholten, Wim van Til, Jan Schotte en Fred Bloemink. Na 37 gedichten volgt een inhoudsopgave die structuur suggereert, die eerder bij de gedichten niet aanwezig was. Dat is geen redactionele slordigheid, maar de uitbeelding van het besef dat structuur altijd achteraf is en de werkelijkheid nooit helemaal vangt. Daarom moest deze inhoudsopgave ook achterin. Een knipoog van de dichter naar zichzelf.

Neem nu een abonnement of bestel het laatste nummer!

Contact: jjbkuipers[at]hotmail.com

dinsdag 2 december 2025

Vaarwel, André

André van der Veeke, oprichter van Ballustrada, is maandagmiddag 1 december jl. overleden in het ziekenhuis te Gent.

Het veertigjarig jubileum van ‘zijn’ blad heeft hij niet meer mee kunnen maken. Niettemin zal het speciale nummer als extra dikke editie (boekuitgave) in de loop van volgend jaar verschijnen. Het thema had André nog verzonnen:

"Wat ik eigenlijk wilde zeggen"

Het nummer zal nu waarschijnlijk deels ook een herinnerings- en herdenkingskarakter hebben.

Iedereen tot dusver bedankt voor het medeleven en de steun – en tot nader!

Redactie: André van der Veeke, Jan J.B. Kuipers, Johan Everaers, Ko de Jonge.
Vaste medewerkers: Kees Klok, Paul van Leeuwenkamp, Thom Schrijer, Jos Rouw (webzaken)

Contact: jjbkuipers[at]hotmail.com

zaterdag 1 november 2025

Er werd opengedaan! De nieuwe Ballustrada

IJlt u zich naar de brievenbus! Misschien vandaag al valt het dubbeldikke najaarsnummer van Ballustrada (jrg. 39 nr. 3 /4) op uw mat. Het nummer omvat bijdragen van een groot aantal bekende namen, in de Nederlanden of de achterban van Ballustrada (beide entiteiten vallen nog steeds niet helemaal samen).

Zoals daar zijn Bert Bevers, Anton Korteweg, Wim Hofman, Rien Vroegindeweij, Marc Tritsmans, Jabik Veenbaas, Kees Klok, Willem M. Roggeman, Frank Roger, Pieter Drift, Fred Papenhove, en uit eigen kweek Johan Everaers, Jan J.B. Kuipers, Ko de Jonge en André van der Veeke.

Voorplat van het nummer.

Last but zeker niet least (met excuus aan de Vereniging tot Behoud van de Restanten van de Nederlandse Taal) zijn daar Helge Bonset, Jan Roosen, Nikki Petit, Oscar Tops, Finn Audenaert, Jan Beckers, Wiebe Radstake, Lander Govaerts en beeldend kunstenaar Giel Louws.

Het voert te ver om hier op iedere bijdrage in te gaan. Wel noemen we een paar namen van medewerkers die al heel lang ons Nieuwe Wereld Tijdschrift hebben gesteund. Bert Bevers verzorgde vele keren een aflevering van Laaglandse Poëzie.

Bij Wim Hofman konden we ook altijd aankloppen. Er werd nog opengedaan ook. Jabik Veenbaas stuurt al jaren voor iedere nieuwe uitgave een gedicht. Rien Vroegindeweij is ons wakend oog binnen de Rotterdamse letteren. Kees Klok heeft het zelfs tot onze officiële correspondent voor Griekenland & omstreken gebracht. En Willem M. Roggeman heeft al bijna net zoveel afleveringen van Taal Ver Taal verzorgd als hij jaren telt.

Deze laatstgenoemden vormen overigens een toevallige selectie. Er zijn nog talloze scribenten betrokken geweest bij ons tijdschrift, maar die hebben deze keer toevallig niet meegewerkt. In het vuistdikke jubileumnummer zal ongetwijfeld alles en iedereen op zijn plaats vallen.

Want inderdaad: volgend jaar komt ons jubileumnummer uit, over VEERTIG JAAR BALLUSTRADA. Veertig jaar, zeg maar dat deel van een mensenleven dat meestal werkzaam wordt doorgebracht. De lezers, de vrienden, de medewerkers kunnen zich misschien het schokeffect bij de redactieleden voorstellen. Zo ben je begonnen en een paar flinke tellen later blijken er veertig jaren verstreken. Hoe het ook zij: we maken er een geweldig nummer-40 van, samen met heel veel medewerkers.

Zelfs de geheimen van het Laantje worden onthuld
in het najaarsdubbelnummer van Ballustrada.

Neem nu een abonnement of bestel het laatste nummer!

Los dubbelnummer € 12,50 | Abonnement € 20,00, 4 nummers inclusief porto
Bankrekening NL35 ABNA 049 92 02 864 t.n.v. Stichting Zeeuws Licht

Redactie: André van der Veeke, Jan J.B. Kuipers, Johan Everaers, Ko de Jonge.
Vaste medewerkers: Kees Klok, Paul van Leeuwenkamp, Thom Schrijer, Jos Rouw (webzaken)

Contact: avdveeke@zeelandnet.nl

donderdag 25 september 2025

Bert Gerestein deed ook veel voor Ballustrada

De onlangs overleden Bert Gerestein was niet alleen een markante Middelburger en lopend kenniscentrum van onder meer de geschiedenis van de lokale tegencultuur en de actoren daarin. Met name in de jaren negentig en nul heeft hij veel betekend voor Ballustrada.

Als uitgever bij ADZ stond hij mede aan de wieg van onze jubileumboeken: Zeeuws Licht, Licht Zeeuws, Zeeuws dicht en Laaglandse verhalen, waaraan steeds een groot aantal Nederlandse en Vlaamse auteurs meewerkte. Hij was niet te beroerd om nu en dan ook een in- of uitleiding te schrijven, deed dat zelfs graag en welbespraakt, en presenteerde verder verschillende heuglijke Ballustrada-bijeenkomsten. Ook was Bert als presentator present tijdens de door sneeuw en onstuimig weer geteisterde dichterstour per bus door Zeeland, tijdens Gedichtendag 2003.

Onze eveneens betreurde opmaker Phocas Dekkers was jarenlang zijn collega bij ADZ.

Bedankt Bert, voor je vakmanschap en voor alles wat je met ons en voor ons hebt gedaan – inclusief de meningsverschillen. Want een blad voor je mond nemen, daar hield je niet zo van.

Bert Gerestein tijdens de BALLUSTRADA-dichterstour, 30 januari 2003. Foto Heleen Dekker.

Neem nu een abonnement of bestel het laatste nummer!

Contact: avdveeke@zeelandnet.nl

maandag 8 september 2025

Kleur de nacht met woorden

LITERAIRE SALON IN DE NACHT VAN DE NACHT 2025

Tijdens de Nacht van de Nacht 2025 (N8vdN8) op zaterdag 25 oktober a.s. lezen Zeeuwse dichters bij het CBK Zeeland aan Balans 17 in Middelburg (o.a.) hun gedicht bij het thema KLEUR DE NACHT MET WOORDEN. Ze tonen bij elk themagedicht ook een afbeelding: een eigen ontwerp of, in samenwerking met een Zeeuwse beeldend kunstenaar, een uit wederzijdse inspiratie voortgekomen nieuw kunstwerk.
De avond duurt van 19:30 tot 22:00 uur.

Prijs gratis, reserveringen +31 6 25030645
Contact info@literaircafedegeestgronden.nl

In totaal komen 19+1 dichters aan het woord, die ieder 5 minuten voorleestijd hebben voor het Nacht-gedicht en eigen bestaand werk.

Wout Waanders opent de avond met een voorstelling van 20 minuten, waarin hij voordraagt uit zijn bundel We zijn nog lang niet halverwege, een dichtbundel in het schemergebied tussen poëzie en fantasy.

Deelnemende dichters en beeldend kunstenaars:

Jan JB Kuipers – https://deschrijverscentrale.nl/auteurs/13298 (met eigen beeldend werk)

Aschwin van den Abeele – https://www.aschwinvandenabeele.nl (met beeldend werk van Bert Wille – https://www.instagram.com/bertmiddelburg/)

Michael van Oostende – https://www.facebook.com/michael.vanoostende.14/?locale=nl_NL (met beeldend werk van Mette Sinke – https://mettesinke.nl)

Tijs van Bragt – http://www.tijsvanbragt.nl (ook met eigen beeldend werk)

Peter Clijsen – https://www.dichtersgildesluis.nl/evenvoorstellen.html (ook met eigen beeldend werk)

Johan Meesters – https://www.dichtersgildesluis.nl/evenvoorstellen.html & https://johanmeesters.nl

Hanneke Middelburg – https://www.instagram.com/hanneke.middelburg/ & https://www.facebook.com/hanneke.middelburg.90 (met beeldend werk van Marcel Kentin – https://www.kentin.net/)

Peter Gielisssen – https://www.linkedin.com/in/peter-gielissen-2944639/ (gedicht verfilmd door Ed van den Bergen – https://www.youtube.com/@edvandenbergen9050)

Vos Broekema – https://voornaamvos.nl (ook met eigen beeldend werk

Willem van Vliet – https://www.dichtersgildesluis.nl/evenvoorstellen.html & https://www.linkedin.com/in/willem-van-vliet-06994631/ & www.willemvanvliet.eu (met beeldend werk van Hilde Wagemans – https://nl.pinterest.com/hildewagemans/, zie ook foto’s van haar werk op https://www.facebook.com/profile.php?id=100009121479017)

Anna de Bruyckere – https://annadebruyckere.nl (ook met eigen beeldend werk

Aukje-Tjitske – https://dichtersgildeterneuzen.com/wiezijnwij/ & https://semperscribo.com/over-mij/

Ingeborg Haalboom – https://dichtersgildeterneuzen.com/wiezijnwij/ & https://ingeborg-haalboom.blogspot.com

Peter Knipmeijer – https://dichtersgildeterneuzen.com/wiezijnwij/ & https://nl.wikipedia.org/wiki/Peter_Knipmeijer & https://elandinzeeland.wordpress.com (ook met eigen beeldend werk)

Rogier de Jong – https://www.dichtersgildesluis.nl/evenvoorstellen.html & https://www.rogierdejong.nl

Vera Steenput – https://www.dichtersgildesluis.nl/evenvoorstellen.html & https://www.verasteenput.be (met beeldend werk van Peter Verlaan
– https://vanderkrogt.net/standbeelden/kunstenaar.php?id=Verlaan.Peter&object=A&pagina=1

Dinie Fintelman – https://www.dichtersgildesluis.nl/evenvoorstellen.html & https://www.diniesophiefintelman.nl (ook met eigen beeldend werk)

Margot Delaet – https://www.hyster-x.com/nl/margotdelaet (ook met eigen beeldend werk)

Cathrien Berghout – https://cathrien-berghout.nl (ook met eigen beeldend werk)

Eric van Laere – https://dichtersgildeterneuzen.com/wiezijnwij/

Neem nu een abonnement of bestel het nieuwe nummer!

Contact: avdveeke@zeelandnet.nl

dinsdag 22 juli 2025

Everaers, Cravan, Loy, Francke

Vaste lezers van Ballustrada herinneren zich de verhalen die redactielid Johan Everaers in ons tijdschrift publiceerde over dadaïst Arthur Cravan. Ze waren gebaseerd op fictie én werkelijkheid. Voor het recent verschenen Rotterdamse tijdschrift Opklaringen van de Stichting Hogedrukgebied schreef hij onderstaand verhaal over Mina Loy, de echtgenote van Cravan.

Portret van Mina Loy, hout en acrylverf.
Kees Francke

Neem nu een abonnement of bestel het nieuwe nummer!

Contact: avdveeke@zeelandnet.nl

zondag 8 juni 2025

Het bevroede begin van de kosmos in DJVV

'Chaos baart orde en orde baart chaos. Het bevroede begin van de kosmos lijkt verdomd veel op het geprojecteerde einde; dit gaat misschien vooral om de horizon van onze kennis, die steeds wijkt, maar weigert te verdwijnen.'

Ill. bij aflevering 31 (auteur)

Een citaat uit alweer de 31ste aflevering van 'De juiste verkeerde verbanden', de rubriek van Ballustrada-redacteur Jan J.B. Kuipers. Gaan we de diepte in? Zeker, maar ook deze aflevering is weer een reisje langs interessante onderwerpen en figuren als Bakoenin, Sacher Masoch, Félix Nadar, Utopia, de tweede wet van de thermodynamica, de Christusrol, het revolutiejaar 1848, Chronos en de over hun werkbank gebogen trouwe kameraden van de Jura Federatie.

'woorden in de mond/ spoelen alle klanken schoon', aldus dichter Aschwin van den Abeele elders in het nummer. Tijd om kennis te nemen van het fraai uitgevoerde, jongste nummer van Ballustrada, dat het zonder subsidie en met alleen de achtergrondsteun van de Vrienden van Ballustrada al 39 jaargangen volhoudt!

Neem nu een abonnement of bestel het nieuwe nummer!

Contact: avdveeke@zeelandnet.nl

zaterdag 31 mei 2025

Een stap te ver

Ko de Jonge (ook red. Ballustrada) is een van de 22 kunstenaars die deelneemt aan de expositie KUNST als MANIFEST (opening zondag 1 juni, Kunstwerkplaats KipVis aan de Dreesstraat in Vlissingen). Deze is onderdeel van het project Entartete Kunst 2024/2025 en de viering van 80 jaar vrijheid. De werken worden getoond in de openbare ruimte, mede als een reactie op het ontbreken van een regulier podium voor de kunst en zijn 24/7 zichtbaar voor het publiek.

Zondag 1 juni zijn/waren ook alle ateliers in KipVis geopend van 12:00-17:00 uur.

Enige commotie ontstond toen de gemeente op 21 mei een van de werken in beslag nam. Naar aanleiding van een en ander meldt Ko de Jonge:

‘Het is woensdagmiddag 21.05.2025, 13.15 uur. Ik krijg een appje van een wijkbewoner die dagelijks aan het eind van de morgen zijn hond uit laat. Dat uitstapje gaat die dag ook langs het KipVis-gebouw. “Koot en Bie bestaan nog! Ik zag ze verkleed als handhavers vreemde kapriolen uithalen om een werk van de muur af te halen, een hilarische actie!”

Ik besluit te gaan kijken en zie meteen welk werk is verdwenen. Terwijl ik naar de ingang van KipVis loop kom ik Joep Bremmers tegen die onderweg is naar het Bureau Verhagen. Joep werkt ook voor de PZC en belt Maurits Sep die het Vlissingse nieuws naar buiten brengt.

Later die middag word ik door Sep gebeld en verwijs hem door naar organisator Riekwell en het gemeentebestuur. De volgende dag zie ik op de PZC-website een uitvoerig verhaal waarin de nadruk komt te liggen op de afbeelding van het verdwenen werk. Een dag later meldt de papieren versie met grote letters: ‘Het is een stap te ver.’ Daaronder het vraaggesprek met de burgemeester.

Een stap te ver. Dat is opmerkelijk. Vooral wetenschappers, kunstenaars, schrijvers, journalisten etc. zullen een stap te ver maken. Maar juist het populisme brengt veranderende structuren met zich mee. Macht ligt inmiddels bij de klagers. Handhavers worden er op af gestuurd. Het entartete-gevaar komt dichterbij.

Na de uitnodiging van Riekwell zocht ik in mijn archief naar mijn “spandoek” dat ik acht jaar geleden gebruikte bij de raadsvergadering waarin het uitgeven van gelden voor cultuur werd geblokkeerd. Ik droeg de vlag met tekst op een van de revers van mijn colbert. Niemand die iets vroeg of een opmerking plaatste. Missie mislukt.

De tekst heb ik voor deze presentatie weer gebruikt. Een andere context maakt mogelijk meer indruk.'

Neem nu een abonnement of bestel het nieuwe nummer!

Contact: avdveeke@zeelandnet.nl

woensdag 16 april 2025

Voorbij de Tijdgeest met BALLUSTRADA

Wat ligt er voorbij de Tijdgeest? Een nieuwe Tijdgeest zal men zeggen, maar zo simpel is het niet. C.G. Jung schreef ergens dat ruimte en tijd uit niets bestaan; hij schreef ook dingen die hiermee weer in tegenspraak zijn, maar hij was met zijn genoemde observatie niet de eerste en zeker niet de laatste, getuige het recente inzicht van fysici dat ruimte en tijd niet ‘fundamenteel’ zijn. Paul van Leeuwenkamp demonstreert dit door een half jaar na ons Tijdgeestnummer in dit nummer zonder blikken of blozen zijn eigen kijk op het fenomeen te presenteren.

Een andere afbakening van de tijd: waarschijnlijk is het de meeste abonnees ontgaan dat we opstomen naar de veertigste jaargang. Een vervolg van dit kaliber zit er niet in, maar natuurlijk wel een bijzondere feestelijke uitgave in het jaar 2026, inclusief een foto van een voltallige, geridderde redactie.

Rogier de Jong verzorgt in dit nummer de tweede aflevering van de nieuwe poëzierubriek De Reeks. Verder komen aan bod de dichters Tijs van Bragt (met een illustratie van Jan Verschoore), Johan Clarysse, Jabik Veenbaas, Odile Schmidt, André van der Veeke, Astrid Arns en Kees Hermis. In de vaste rubriek Taal Ver Taal vraagt Willem M. Roggeman aandacht voor de Amerikaanse dichter Denise Levertov.

Ko de Jonge introduceert de Arnhemse kunstenaar Albert van der Weide. Met zijn slogan ALLE MACHT AAN DE KUNST bestookt hij de wereld steeds met nieuwe initiatieven.

Proza komt postuum van Gert P. Kuipers. En verder van de oude bekenden Frank Roger, Pieter Drift, Dianne Hoogstrate en Peter Urbanus, en van 'nieuweling' Marcel Rijken. Johan Everaers neemt de lezers mee in een verhaal van Nevers naar Nemours met aandacht voor Marguerite Duras, die het script schreef voor de klassieker Hiroshima mon amour. Die film uit 1959 is dezer dagen weer in de Nederlandse bioscopen te zien.

Jan J.B. Kuipers doet in De Juiste Verkeerde Verbanden een poging om met behulp van Zwitserse horlogemakers de chaos toch in een tijdskader te dwingen. En Minor? Die duikt, wakker als altijd, in de zielenroerselen van een prozaschijver.

Neem nu een abonnement of bestel het nieuwe nummer!

Contact: avdveeke@zeelandnet.nl